Czwartek, 17 Maja

Ostatnia aktualizacja:18:23:38 CEST

Lokalizacja: Astronomia Astrofizyka

Badania astrofizyczne

Artykuły poruszające zagadnienia badań kosmicznych związanych z astrofizyką.

Nowe badania tempa rozszerzania się Wszechświata

Drukuj

Różne teorie powstawania supernowych. Od lewej: biały karzeł akreuje materię od czerwonego giganta. Po środku: biały karzeł akreuje materię od gwiazdy ciągu głównego (np. Słońca). Po prawej: dwa łączące się białe karły  /  Credit - NASA/Swift/ Aurore Simonnet, Sonoma State Univ.

Niedawno pisaliśmy o badaniach pozostałości po eksplozji supernowej we Wielkim Obłoku Magellana, które rzucają nowe światło na przyczyny tych dramatycznych zdarzeń. Obecnie pojawiły się kolejne wyniki, które nakładają nowe ograniczenia na obecne teorie natury progenitorów.

Więcej…

HST: obserwacje pozostałości po supernowej w LMC

Drukuj

Pozostałości po eksplozji supernowej typu Ia o nazwie SNR 0509-67.5. Zielone oraz czerwone bąble to podgrzana eksplozją materia widziana w paśmie rentgenowskim. Kolor czerwony i różowy to miejscowy gaz widziany na falach optycznych i podgrzany silnym uderzeniem materii wyrzuconej z gwiazdy podczas eksplozji  /  Credit - NASA, ESA, B. Schaefer i A. Pagnotta (Louisiana State University, Baton Rouge); obrazek -  Credit: NASA, ESA, CXC, SAO, the Hubble Heritage Team (STScI/AURA), J. Hughes (Rutgers University)

Dzięki użyciu Kosmicznego Teleskopu Hubble, uzyskano nowe dane obserwacyjne na temat pozostałości po eksplozji supernowej w galaktyce satelitarnej naszej Drogi Mlecznej – Wielkim Obłoku Magellana (LMC).

Więcej…

Supernowa 2012aw w galaktyce M95

Drukuj

Supernowa w M95 / Credits - Gianluca Masi, the Virtual Telescope Project

W galaktyce M95 kilkadziesiąt godzin temu zarejestrowano supernową. Jest to dość ciekawe wydarzenie, bowiem ta galaktyka leży stosunkowo blisko naszej Drogi Mlecznej. Dodatkowo, na nocnym niebie, nieopodal tej galaktyki aktualnie znajduje się planeta Mars w opozycji.Obiekt otrzymał oznaczenie 2012aw.

Więcej…

Herschel i Spitzer obserwują Obłoki Magellana

Drukuj

Ten nowy obraz Wielkiego Obłoku Magellana w świetle podczerwonym wykonany został przy użyciu Obserwatorium Kosmicznego Herschel (misja ESA przy udziale NASA) oraz Kosmicznego Teleskopu Spitzer (NASA) / Credits: ESA/NASA/JPL-Caltech/STScI

Najnowsze zdjęcia wykonane przez dwa duże obserwatoria kosmiczne Spitzer i Herschel uwidaczniają zimny pył tworzący nowe gwiazdy w sąsiadujących z Drogą Mleczną galaktykach karłowatych.

Więcej…

Chandra obserwuje flary w pobliżu czarnej dziury w centrum Drogi Mlecznej

Drukuj

Supermasywna czarna dziura Sagittarius A* w centrum Drogi Mlecznej  /  Credit – promieniowanie x: NASA/CXC/MIT/F. Baganoff et al., ilustracje: NASA/CXC/M.Weiss.

Być może przyczyną ostatnio obserwowanych rozbłysków widocznych z okolic centralnej czarnej dziury naszej Galaktyki są asteroidy, które opadają na horyzont zdarzeń i są tam niszczone.

Więcej…

25 lat od SN 1987A

Drukuj

Zdjęcie z 1987 roku. Jasna gwiazda to supernowa SN 1987A / Credits - ESO

Właśnie mija dwadzieścia pięć lat od wybuchu supernowej SN1987A. Dla obserwatorów z Ziemi była to najjaśniejsza supernowa od czasów supernowej z 1604 roku. Była to także pierwsza pobliska supernowa, którą obserwowano przy wykorzystaniu współczesnych metod obserwacji astronomicznych.

Więcej…

Poszukiwana - grawitacja w świecie kwantów

Drukuj

Profesor Wojciech Wiślicki waży cząstki. (Źródło - Marek Pawłowski, NCBJ)

Choć może się to wydać dziwne, bardzo trudno jest zaobserwować wpływ grawitacji na cząstki obdarzone masą. Czy grawitacja rzeczywiście działa w świecie kwantów? Odpowiedzi może udzielić analiza danych napływających z międzynarodowego eksperymentu KLOE-2, realizowanego we Frascati we Włoszech. Wytropienia grawitacji w zbieranych danych podjęli się naukowcy z Narodowego Centrum Badań Jądrowych w Świerku i Instytutu Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Więcej…

Pociski z czarnych dziur

Drukuj

Na górze ilustracji znajduje się seria obrazów uzyskanych na podstawie danych obserwacyjnych Very Long Baseline Array. W środku dane zebrane za pomocą RXTE przedstawiają zmiany promieniowania rentgenowskiego (oscylacje kwaziperiodyczne). Materiały zebrano w 2009 roku, kiedy czarna dziura w układzie podwójnym H1743–322 wystrzeliła w przestrzeń olbrzymie kule zjonizowanego gazu. Śledząc przemieszczenie się tych pocisków wstecz, naukowcy mogli powiązać moment wyrzutu z zanikiem promieniowania X wykrytym przez RXTE. (Credit: NRAO i NASA Goddard Space Flight Center)

Satelita Rossi X-ray Timing Explorer (RXTE), układ radioteleskopów Very Long Baseline Array (VLBA) oraz Australia Telescope Compact Array (ATCA) pozwoliły międzynarodowemu zespołowi astronomów na obserwację chwili, w której czarna dziura wystrzeliła w przestrzeń olbrzymie kule gazu.

Więcej…

Najjaśniejsza supernowa naszych czasów była kiedyś białym karłem

Drukuj

Zdjęcie supernowej SN 2011fe wykonane średniej klasy sprzętem amatorskim  /  Credit - Petr Michalik, kamera Atik16IC, obiektyw f7.5 SW 80ED na montażu HEQ-5, ekspozycja 40 minut we filtrze I

Bazując na jasności niedawnej supernowej z Galaktyki Wiatraczka (M101) oraz fakcie, że pozostałości zawierają duże ilości węgla oraz tlenu, uczony Peter Nugent z Lawrence Berkeley National Laboratory wraz z zespołem doszli do wniosku, że eksplozji uległa gwiazda typu węglowo-tlenowego białego karła.

Więcej…

Gigantyczne pierścienie w systemie pobliskiej gwiazdy

Drukuj

Artystyczna wizja pierścieni otaczających pewne ciało centralne. Całość orbituje wokół młodej gwiazdy  /  Credit - Michael Osadciw/University of Rochester

W pobliżu gwiazdy z gwiazdozbioru Łabędzia, oddalonej od nas o 420 lat świetlnych, zaobserwowano układ pierścieni przypominający nieco te otaczające Saturna. Nie wiadomo na razie, czy pierścienie te otaczają jakąś planetę.

Więcej…

Postępy projektu APOGEE – tworzenie superdokładnej mapy centrum naszej Galaktyki

Drukuj

Jako pierwsze w ramach APOGEE zostały przebadane okolice gwiazdozbioru Łabędzia, o którym wiemy, że zawiera dużo gwiazd należących do naszej Drogi Mlecznej. Grube białe koło to pole widzenia APOGEE. Kolorowe świecące obłoki to chmury pyłu galaktycznego zobrazowane na tej mozaice przez obserwatorium WISE. Zielone okrągli otaczają znane gromady gwiazd lub miejsca, gdzie istnienie takiej gromady jest podejrzewane. Czerwone okręgi to poszczególne gwiazdy obserwowane w ramach APOGEE. Poziomy pas zawiera przykładowe spektrum jednej z takich gwiazd  /  Credit - P. Frinchaboy (Texas Christian University), J. Holtzman (New Mexico State University), M. Skrutskie (University of Virginia), G. Zasowski (University of Virginia), NASA, JPL-Caltech and the WISE Team.

APOGEE (Apache Point Observatory Galactic Evolution Experiment) to najnowszy dodatek do przeglądu nieba SDSS-III (Sloan Digital Sky Survey). Jego zadaniem jest głównie wykrywanie pewnych ruchów gwiazd, które powoduje gwiezdna poprzeczka przechodząca przez środek Drogi Mlecznej.

Więcej…

Fermi bada supernową Tycho

Drukuj

Dane z LAT pokazujące promieniowanie gamma emanujące z pozostałości po supernowej Tycho. Tutaj pasmo gamma zobrazowano w magnecie, promieniowanie X na żółto oraz zielono i niebiesko. Podczerwień jest tu czerwona, a tło to zdjęcie w świetle widzialnym  /  Credit – promieniowanie gamma: NASA/DOE/Fermi LAT Collaboration; promieniowanie X NASA/CXC/SAO; podczerwień NASA/JPL-Caltech; pasmo optyczne MPIA, Calar Alto, O. Krause et al. oraz DSS.

Na początku listopada roku 1572 ówcześni obserwatorzy dostrzegli nową gwiazdę w gwiazdozbiorze Kasjopei. Dziś wiemy, że była to najjaśniejsza od 400 lat supernowa.

Więcej…

ESO obserwuje Mgławicę Omega

Drukuj

Mgławica Omega / Credits - ESO

Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO) opublikowało nową fotografię burzliwego rejonu gwiazdotwórczego - Mgławicy Omega.

Więcej…

VLT wykonał najlepsze zdjęcie pobliskiej galaktyki

Drukuj

  Zdjęcie NGC 253 z VST  /  Credit - ESO/INAF-VST oraz A. Grado/L. Limatola/INAF-Capodimonte Observatory

Europejski teleskop VLT (Very Large Telescope) Survey Telescope – czyli VST – wykonał najlepsze w historii szerokie zdjęcie pobliskiej galaktyki spiralnej NGC 253.

Więcej…

Polacy odkryli pierwszą mikrosoczewkę w gromadzie kulistej gwiazd

Drukuj

Gromada kulista M 22. Strzałką oznaczono miejsce, w którym nastąpiło zjawisko mikrosoczewkowania grawitacyjnego. Źródło: Uniwersytet Warszawski / Paweł Pietrukowicz

Polscy astronomowie z Uniwersytetu Warszawskiego pod kierunkiem dr. Pawła Pietrukowicza, we współpracy z kolegami z Chile i Szwajcarii, po raz pierwszy z powierzchni Ziemi "rozdzielili" dwie gwiazdy, które wzięły udział w zjawisku mikrosoczewkowania grawitacyjnego i pokazali, również po raz pierwszy, że zaobserwowane zjawisko spowodowała gwiazda o małej masie, należąca do gromady kulistej M22.

Więcej…

Kampania obserwacyjna centrum naszej Galaktyki

Drukuj

Pole przebadane przez BRAVA. Ten fotomontaż ukazuje południową część Galaktyki tak, jak widzi ją teleskop CTIO  /  Credit - D. Talent, K. Don, P. Marenfeld, NOAO/AURA/NSF oraz Projekt BRAVA

Na przestrzeni ostatnich dekad astronomowie zaczęli podejrzewać, że Droga Mleczna w swoim centrum zawiera coś w rodzaju poprzeczki utworzonej z gwiazd – tak jak wiele innych galaktyk spiralnych. BRAVA to trwająca przez 4 lata kampania obserwacyjna, która miała dać nam nową wiedzę na ten temat.

Więcej…

Pobliska supernowa uchwycona tuż po eksplozji

Drukuj

Przed i po eksplozji: biały karzeł ściąga na siebie materię większego towarzysza, w tym wypadku gwiazdy podobnej do Słońca. Kiedy masa karła przekroczy tzw. granicę Chandrasekhara (1,44 mas Słońca), dochodzi do procesów anihilacji i następuje detonacja termojądrowa  /  Credit – ESO

Międzynarodowy zespół badaczy zebrał dane naukowe z eksplozji supernowej SN2011fe zaledwie 11 godzin po detonacji. Zdarzenie zaszło w Galaktyce Wiatraczek, oddalonej o 21 milionów lat świetlnych od nas. Od 25 lat nie wykryto eksplozji supernowej tak blisko od Ziemi.

Więcej…

Prawdopodobnie odkryto rekordowo małą czarną dziurę

Drukuj

Artystyczna wizja czarnej dziury

Dzięki użyciu należącego do NASA obserwatorium promieniowania rentgenowskiego Rosi (Rossi X-ray Timing Explorer lub RXTE) udało się zarejestrować pulsowanie pewnego obiektu, który ma wszelkie cechy czarnej dziury, mniejszej niż wszystkie do tej pory odkryte.

Więcej…

Hubble: chmura wodoru rozświetlana przez młodą gwiazdę

Drukuj

Nowe zdjęcie z teleskopu hubble`a  /  Credit - NASA, ESA and the Hubble Heritage Team (STScI/AURA)

Wide Field Camera 3, najpotężniejsza kamera kiedykolwiek zainstalowana na teleskopie Hubble, wykonała nową ekspozycję obszaru formowania się gwiazd Sh 2-106. Widzimy na niej, jak niespokojne potrafią być ostatnie stadia formowania się gwiazd.

Więcej…

Czarna dziura w centrum naszej Galaktyki wkrótce pochłonie duże ilości materii

Drukuj

Zdjęcia z instrumentu NACO zamontowanego na należącym do ESO Very Larget Telescope  /  Credit - ESO/MPE

Schemat wnętrza Drogi Mlecznej, rejonu wokół czarnej dziury. Zaznaczono robity lokalnych gwiazd. Jest też widoczny ogromny obłok gazu, który opadnie na czarną dziurę za kilka lat. W samym środku znajduje się czarna dziura Sagittarius A  /  Credit - ESO/MPE/Marc Schartmann

 

Dzięki ogromnej mocy teleskopu VLT w Chile europejscy astronomowie spostrzegli chmurę gazu o masie trzykrotnie większej niż Ziemia, ściąganą obecnie na gigantyczną czarną dziurę w centrum Drogi Mlecznej.

Więcej…