Poniedziałek, 21 Maja

Ostatnia aktualizacja:23:26:18 CEST

Lokalizacja: Misje bezzałogowe Suborbitalne SUMI zbada magnetyzm obszaru przejściowego Słońca

SUMI zbada magnetyzm obszaru przejściowego Słońca

Drukuj
Efekt Zeemana widoczny na linii spektralnej żelaza będącego pod oddziaływaniem silnego pola magnetycznego jednej z plam słonecznych. / Credits: NASA
Startujący Black Brant IX / Credits: NASA

Na przełomie lipca i sierpnia planowany jest start rakiety suborbitalnej Black Brant IX, na pokładzie której znajdzie się urządzenie  o nazwie Solar Ultraviolet Magnetograph Investigation – SUMI, mające na celu dokonanie pomiarów magnetycznych obszaru przejściowego Słońca. Rakieta wystartuje z poligonu Białe Piaski w stanie Nowy Meksyk w USA.

Obszar przejściowy jest to cienka warstwa w atmosferze Słońca zlokalizowana pomiędzy chromosferą a koroną, na wysokości ok. 5000 km nad powierzchnią gwiazdy. W obszarze tym temperatura rośnie od 20000°C do ok. 1 mln °C. Występuje tam także bardzo silne pole magnetyczne, które wywiera swym oddziaływaniem znaczny wpływ na materię i gaz uwalniany z powierzchni Słońca.

SUMI będzie miało na celu pomiar wektora pól magnetycznych w obszarze przejściowym Słońca. Wcześniejsze badania obejmowały pomiary zarówno ponad, jak i poniżej warstwy przejściowej, jednak nigdy w jej centrum.

Urządzenie wykorzystuje do pomiarów zjawisko zwane „efektem Zeemana”, które polega na tym, że gdy badana próbka emitująca promieniowanie elektromagnetyczne zostanie umieszczona w polu magnetycznym, dochodzi wówczas do rozszczepienia jej linii widmowych na składowe. Podział ten jest tym bardziej intensywny, im silniejsze jest pole magnetyczne.

Poprzez pomiar odległości pomiędzy składowymi możliwe jest zmierzenie natężenia pola magnetycznego, a poprzez pomiar polaryzacji składowych linii widmowych, można uzyskać informacje o kierunku rozchodzenia się pola magnetycznego.

Doświadczenie mogłoby zostać przeprowadzone na Ziemi, gdyby nie fakt, że gaz znajdujący się w obszarze przejściowym Słońca nie wytwarza linii widma elektromagnetycznego o długościach fali dla nas widzialnych. Emisja linii rozpoczyna się dopiero od zakresu promieni UV, które w znacznym stopniu pochłaniane jest przez atmosferę Ziemi. Dlatego też konieczne staje się wyniesienie aparatury pomiarowej SUMI ponad najgęstsze warstwy atmosfery ziemskiej. Do tego celu użyta zostanie rakieta suborbitalna Black Brant IX, która wyniesie ładunek na wysokość ok. 300 km. Ładunek po przeprowadzeniu eksperymentu opadnie na spadochronie na ziemię, po czym zabrany zostanie do laboratorium w celu dokonania pełnej analizy otrzymanych danych. Pozytywny wynik przeprowadzonej misji pozwoli na kontynuację programu, co będzie skutkowało jeszcze większą liczbą lotów suborbitalnych z wykorzystaniem aparatury pomiarowej SUMI, a w ostateczności umieszczenie jej na stałe w teleskopie kosmicznym.

Uaktualnienie: Rakieta suborbitalna Black Brant IX (NASA 36.213NS), wynosząca eksperyment SUMI, poleciała na wysokość około 246 kilometrów z bazy Białe Piaski dnia 30 lipca o godzinie 18:18 UTC.

Źródło informacji: NASA Science, Wallops Flight Facility